به گزارش خبرنگار «سراج24»، از همان روزی که جان کری و ظریف وزرای امور خارجه آمریکا و ایران رسیدن به توافق را به یکدیگر تبریک گفته و در مقابل خبرنگاران با هم دست دادند، روح توافق ژنو دستخوش تغییرات زیادی شده است. البته محمد جواد ظریف با این مساله زیاد موافق نیست. او پس از توافق ژنو، که آمریکا اولین تحریم را علیه ایران اعمال کرد، به برنامه گفتگوی ویژه خبری رفت تا گزارش صد روزه عملکرد وزارتخانهاش را به مردم بدهد. ظریف در پاسخ به سوالی درخصوص اینکه آیا این تحریمها با به روند گفتگوها صدمه نمیزند، تحریمها را علیرغم اینکه طبق توافق نباید تحریمی علیه ایران اعمال میشد، ناقض توافق ندانست و گفت که "اگر بخواهیم واقع بین باشیم نقض تفام نیست... این تحریمهایی است که قبلا وجود داشته و افراد جدیدی به آن اضافه شدند".
در حین مذاکرات، آمریکا چند تحریم دیگر را علیه ایران اعمال کرد؛ هر چند این تحریمها انتقاد روسیه را در پی داشت اما دولت و دستگاه دیپلماسی تنها در برابر آن سکوت میکردند و یا در محکمترین واکنش، این تحریمها را ناسازگار با روح توافقنامه ژنو می خواندند. همین موضوع نیز در داخل کشور از سوی منتقدین به یک جوک تبدیل شده بود و آنان میگفتند باید رفت و روح توافقنامه ژنو را یافت و دید که چه چیزی با آن سازگار است و چه چیزی با آن منافات دارد.
موضع منفعلانه ایران در برابر تحریمها باعث شد که آمریکا در طول کمتر از یکسال از توافقنامه ژنو، 5 تحریم علیه ایران اعمال کند. البته در ابتدای امضای توافقنامه زنو، سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای که گمان نمی کرد آمریکا ایران را تحریم کند، در بیستم آذرماه علیه تحریم جدید بر ضد کشورمان موضع گرفت. او گفته بود که "توافق ژنو بر مبنای این تفاهم است که هیچ تحریم جدیدی علیه ایران اعمال نشود، مسلما چنانچه تحریم جدیدی بخواهد صورت بگیرد، روند توفق ژنو را متوقف می کند".
او که نامه رئیسجمهور درباره پذیرفتن حق غنیسازی هستهای کشورمان به مقام معظم رهبری را اشتباه خوانده بود، در آخرین اظهار نظرش، به کلی از موضع ابتدایی خویش عقب نشینی کرد و گفت: ما تا آخرین لحظه پای میز مذاکرات حضور خواهیم داشت
عراقچی که با رادیو بین المللی فرانسه (RFI) گفتگو میکرد، در پاسخ به پرسش خبرنگار این رادیو مبنی بر تاثیر تحریم های جدید آمریکا علیه برنامه های هسته ای ایران افزوده "ˈما بر این باوریم که تحریم های جدید آمریکا علیه ایران با روح توافق موقت ژنو کاملا در تضاد است. اقدام هایی از این دست، آن هم در حالی که مذاکرات هسته ای در جریان است، آشکارا در تضاد با حسن نیت طرف آمریکایی است. اگر ما می خواهیم در ظرف زمانی تعریف شده به توافقی دست یابیم، حسن نیت میان طرفین کاملا لازم و ضروری است".
توافق ژنو برای این صورت گرفته بود که امریکا و جامعه جهانی دست از اقدامات خصمانه بیشتر علیه ایران و برنامه هستهایاش بردارند و ایران نیز در مقابل تعدادی از فعالیتهای هستهای را محدود کرده و یا به حالت تعلیق درآورد. در این مدت قرار بود دو طرف به راهکارهایی بیاندیشند که برای همیشه بتواند موضوع هستهای ایران را از دستور کارهای فوری شورای امنیت سازمان ملل و جلسات مفصل کنگره آمریکا برای تحریمهای گسترده تر علیه کشورمان خارج سازد.
معاون وزیر امور خارجه در کمال ناباوری و تعجب این را نیز گفته که "امیدواریم که این امر (تحریم های جدید آمریکا) تاثیری بر مذاکرات نگذارد اما اگر تاثیر بگذارد ما باید به تبع آن تصمیماتی اتخاذ کنیم".!!!
به گزارش سراج24، از لحظه امضای توافق ژنو تا به امروز، هیچگاه این توافق با «روح اصلی» آن که همان زمینه «همکاری مشترک» و سعی در برپایی «اعتماد متقابل» بود، اجرایی نشد. آمریکا قرار بود بر اساس توافق ژنو، سیاست چماق و هویج را کنار گذاشته و به سیاست جدید «احترام و اعتماد متقابل» بیندیشد اما مروری بر اتفاقات رخ داده بعد از امضای این توافق نشان میدهد آمریکا همان آمریکای قدیم است و سیاستمداران آمریکایی همان سیاستمداران غیر قابل اعتمادی هستند که از عهدنامه الجزایر در سال 1981 تاکنون نه تنها به هیچکدام از وعدههایشان عمل نکردهاند، بلکه از میان خصومت خود با ایران نیز کم نکردهاند.
تحریمهای آمریکایی که بعد از توافق ژنو اعمالشده از همان ابتدا نهتنها با مفهوم کلی و روح این توافق، بلکه با متن و بندهای اصلی این قرارداد نیز تناقض داشته است. بااینحال به نظر میرسد ایران حسن نیت بیشتری نسبت به آمریکا در این مذاکرات از خود نشان داده است. ایران هیچگاه این تحریمهای بیشتر را مخالف توافق ژنو ندانسته بود و تنها در مورد همین تحریم آخر که چند روز پیش توسط وزارت امور خارجه ایالاتمتحده اعلام شد، رییسجمهور و وزیر امور خارجه کشورمان واکنش نشان داده و آن را مخالف روح کلی توافق ژنو دانستهاند.
با اینحال حقیقت این است که مدتهای زیادی است که این توافق توسط طرف آمریکایی زیر پا گذاشته میشود. اولین بار روسیه بود که بعد از سومین دور تحریمها علیه کشورمان بعد از این توافق اعلام کرد که توافق ژنو زیر پا گذاشته شده است. در آن زمان البته صحبتهای وزیر امور خارجه کشورمان با جان کری در مورد حوادث منطقهای و همچنین تمدید 4 ماهه توافق ژنو گل انداخته بود و کسی به این نقض آشکار توافق ژنو واکنشی نشان نداد. برخی از تحلیلگران در داخل و رسانههای وابسته به دولت نیز عنوان کردند که روسیه به دلیل سرد شدن روابطش با غرب به دنبال اثرگذاری منفی بر مذاکرات هستهای است اما این در حالی بود که مقامات آمریکایی نیز در گفتوگوهای خود به این مسئله اشاره میکردند که روسیه همکاری بسیار نزدیک و خوبی با گروه 1+5 در مورد گفتوگوهای هستهای با ایران دارد.
در هر صورت در زمستان ۹۲ و دو ماه پس از اعمال گسترده تحریمهای جدید علیه ایران، تیم هستهای کشورمان مذاکرات کارشناسی وین را در اعتراض به رفتار آمریکاییها ترک کرد. تحریمهای جدید با واکنش وزارت خارجه روسیه نیز مواجه شد و لاوروف وزیر امورخارجه این کشور با صدور بیانیهای، تحریمهای جدید را «نقض مستقیم توافقنامهٔ ژنو» و نیز «نقض قوانین بینالمللی» خواند.
در ایران چنین نگاهی به توافق وجود نداشت و منتقدان نیز از جانب دولت «بیسواد» و «کاسب تحریم» خوانده میشدند. به نظر میرسد با اینحال گذشت تنها چند ماه از این صحبتها کافی بود که شخص رییسجمهور نیز به خیل منتقدان به توافق ژنو نزدیک شود و این بار سعی کند با ادبیاتی آرام، نقدی نیز به جای رسانههای داخلی به عملکرد آمریکا در این خصوص داشته باشد.
اما آمریکا در چه دورههایی و با چه بهانههایی تحریمهای اقتصادی علیه ایران و مقامات ایرانی را گسترده کرده است و دور تازه تحریمها که با تحریم تعدادی از مؤسسات دفاعی و اقتصادی همراه بوده چندمین دور از این سیستم نقض گسترده توافق ژنو بوده است؟
اولین تحریم - یک هفته بعد از توافق
تنها گذشت یک هفته از توافق ژنو کافی بود که آمریکا با استناد به قوانین قبلی در مورد تحریم ایران دست به تحریمهای تازهای در حوزه کشتیرانی و همچنین فعالیتهای منتسب به نیروگاههای هستهای ایران بزند. در هشتم آذرماه سال 92، یعنی کمتر از یک هفته بعد از امضای توافق ژنو، اتحادیه اروپا و آمریکا، نام شرکت مدیریت ساخت نیروگاههای هستهای ایران و 16 شرکت کشتیرانی را به فهرست شرکتهای ایرانی تحت تحریم این اتحادیه افزود.
تحریم دوم- 18 روز بعد از توافق
چند روز بعد در تاریخ 21 آذر 92 و درحالیکه تیم کارشناسان ایرانی و تیم غربی در وین مشغول مذاکره و بررسی امور مربوط به اجرایی شدن توافق ژنو بودند، وزارت خزانهداری آمریکا نام تعدادی شرکت و فرد را به تحریمهای خود افزود. واکنش مقامات ایرانی به این اقدام که حول «ضدیت تحریمها با روح توافق ژنو» میچرخید، با موضعگیری «ماری هارف»، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روبرو شد که گفت: «افزوده شدن نام افراد و شرکتهای جدید به لیست تحریم خلاف روح توافق ژنو نیست. طی تمام مذاکرات اتمی با تهران، مقامهای آمریکایی صریح و بیپرده با مقامهای ایرانی گفتوگو کردند و گفتند نامگذاری در فهرست تحریمها ادامه خواهد داشت. آنها (مقامات ایرانی) این را میدانستند.»
تحریم سوم – 17 روز بعد از اجرای توافق
با پایان یافتن بحثهای کارشناسی برای تدارک سازوکار اجرایی کردن توافق ژنو، اجرای این توافقنامه به صورت رسمی از 30 دی 92 آغاز شد. در تاریخ 17 بهمنماه همان سال و در شرایطی که ایران شروع به اجرای این قرارداد کرده و همکاری خوبی را نیز با آژانس بینالمللی انرژی اتمی آغاز کرده بود، افراد و شرکتهایی به فهرست تحریمهای آمریکا افزوده شدند. این اقدام با واکنش وزارت خارجه روسیه مواجه شد و این وزارتخانه با صدور بیانیه، تحریمهای جدید را نقض مستقیم توافقنامه ژنو و نقض قوانینی بینالمللی خواند. البته پیشازاین نیز وندی شرمن گفتوگو کننده ارشد هستهای آمریکا در گفتوگویی اعلام کرده بود که تحریمهای مربوط به حقوق بشر و مسائلی نظیر حمایت ایران از گروههای نظامی مثل حزبالله و حماس ادامه خواهد یافت.
دولت آمریکا در این روز 19 شرکت و شخص مرتبط با صنعت هواپیمایی ایران را به فهرست تحریمها اضافه کرد. آمریکا عنوان کرده بود این 19 شرکت و 14 فرد ایرانی را به دلیل نقض تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران مورد تحریم قرارداده است. در همین روز یک شهروند تبعه ترکیه نیز به دلیل تلاش برای دستیابی به مهندسی معکوس یک قایق تندروی جنگی برای ایران مورد تحریم قرار گرفت.
تحریم چهارم – 6 ماه بعد از توافق
چهارمین دور از تحریمها به شرکتها و افرادی مربوط میشد که با ایران مبادلات تجاری داشتند. این تحریمها 6 ماه بعد از توافق ژنو و 5 ماه بعد از اجرایی شدن آن صورت گرفت. در تاریخ 9 اردیبهشت 93 بود که نام هشت شرکت چینی و دو شرکت در دوبی به لیست تحریمها افزوده و اموال آنها توقیف شد. بعدازآن در دو قانون دیگر، دو بانک اروپایی آلمانی و فرانسوی نیز در تاریخ 19 و 22 تیرماه سال جاری به لیست تحریمهای آمریکا اضافهشده و یا به دلیل معامله با ایران و دور زدن تحریمها، جریمه شدند. آمریکا از بانک کومرتس آلمان درخواست جریمه 500 میلیون دلاری کرده و از بانک فرانس بی ان پی پاریباس نیز درخواست جریمه 8 میلیارد و 900 میلیون دلاری کرد. این دور از تحریمها با واکنش اتحادیه اروپا نیز مواجه شد. مسئولان فرانسوی در تمام مراسمهایی که لازم بود روسای جمهوری آمریکا و فرانسه ر کنار هم قرار بگیرند استفاده میکردند تا بتوانند این جرائم را لغو کنند اما اوباما زیر بار این درخواستها نرفت و اعلام کرد هر شرکت و یا کشوری که با ایران معامله کند، باید بداند که آمریکا مانند یکتن آجر بر سر او خراب میشود. دیوید کوهن معاون وزارت خزانهداری آمریکا نیز در سفرهای متعدد خود به کشورهای آسیایی نظیر ترکیه و شکورهای شرق آسیا به این شکورها کرد که هنوز راه برای معامله با ایران باز نشده و هنوز هم تمام کشورها و شرکتهای خصوصی و دولتیشان باید به قوانین آمریکا در تحریم ایران احترام بگذارند در غیر این صورت جریمه بسیار بالایی را باید بپردازند.
دیوید کوهن زمانی که در مورد درخواستهای فرانسه شنید، به گفتن این جمله بسنده کرد که اگر جریمهها به هر نوعی بخشیده شود و یا کم شود، دیگر هیچ کشوری عزم جدی آمریکا برای اجرای تحریمهای ایران را جدی نمیگیرد و به همین دلیل هیچکدام از این جریمهها و تحریمها با تخفیف و یا چشمپوشی مواجه نخواهد شد.
تحریم پنجم- صنایع دفاعی و نظامی ایران
تحریمهایی که در تاریخ 7 شهریور بر ضد جمهوری اسلامی ایران وضعشدهاند، پنجمین دور از تحریمها تنها حدود 10 ماه پس از توافق ژنو است. یعنی بهطور متوسط در دوره پس از حصول برنامه مشترک اقدام، هر 2 ماه یکبار، اسامی جدیدی به فهرست تحریمهای غرب بر ضد جمهوری اسلامی ایران افزودهشده است. در این دور اما آمریکا یکراست به سراغ سازمانها و موسسههای تحقیقاتی هستهای و دفاعی رفته و افراد و سازمانهای مربوط به این تحقیقات را تحریم کرده است. این دور از تحریمها آنطور که نشریه نیویورکتایمز گزارش داده است، در دو بعد اعمالشده هم بعد اقتصادی که شامل تحریمهای بیشتر علیه کسانی است که اقدام به دور زدن تحریمها کردهاند و بعد دفاعی و نظامی و تحقیقاتی که یکراست توسط وزارت امور خارجه آمریکا اعلام و اعمالشده است و نشان میدهد آمریکا همچنان بر سر مسائل نظامی ایران حساسیت زیادی دارد و معتقد است بدون در نظر گرفته شدن این مسائل، توافق نهایی نمیتواند به دست آید. بااینحال ایران بارها اعلام کرده است که اجازه نمیدهد مراکز تحقیقاتی دفاعی و نظامی کشور مورد بازرسی قرارگرفته و یا فعالیتهایشان متوقف شود.
انتهای پیام/
0 نظر